Wymowna wystawa w wyjątkowym miejscu

Wystawa to cykl portretów więźniów KL Auschwitz autorstwa Artura Kapturskiego – pracownika naukowego na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Prezentowane na niej prace stworzone zostały na podstawie archiwalnych zdjęć Wilhelma Brassego – fotografa i więźnia obozowego. Można odnieść wrażenie, że w ten sposób artysta podjął próbę spotkania się z pomordowanymi i ocalenia ich indywidualnych historii od zapomnienia, a także przywrócenia im godności.

Sześćset portretów autorstwa Artura Kapturskiego nieprzypadkowo zaprezentowanych zostało właśnie w Jarosławiu – mieście, które na trwałe zapisało się w historii jako początek tragicznej drogi pierwszego transportu więźniów do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. To w nim pielęgnowana jest pamięć o tym tragicznym wydarzeniu, co przejawia się choćby w nazwie placu przy dworcu kolejowym (nosi imię Więźniów KL Auschwitz), jak i obecnych w mieście upamiętnieniach – takim jest np. pamiątkowa tablica widniejąca na frontonie dworca. To również w Jarosławiu powstał film o uczniach[paywall] jarosławskiej „Budowlanki”, którzy w maju 1940 roku zostali aresztowani i wywiezieni do KL Auschwitz (byli pierwszymi polskimi więźniami obozu). Samo miejsce ekspozycji portretów – dawna synagoga – stanowi zaś materialne świadectwo wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej w tym regionie.

Organizatorzy, eksponując wystawę w Jarosławiu, wpisali ją niejako w historyczny kontekst miejsca. Jak zaznaczają, prace Kapturskiego nie tylko stanowią swego rodzaju przekaz historii, ale przede wszystkim inspirują do etycznego namysłu nad jednym z największych dramatów w dziejach świata. Kuratorem wystawy jest główny opiekun zbiorów oraz pełnomocnik dyrektora ds. ekspozycji stałej Muzeum Polaków Ratujących Żydów Artur Dobrucki.