Zbierają zdjęcia, dokumenty i relacje żyjących świadków

Instytut Pamięci Narodowej stara się corocznie docenić wysiłek pasjonatów i społeczników, zaangażowanych w działania na rzecz zachowania lokalnej, najbliższej historii, przyznając im nagrodę honorową „Świadka Historii”. W tym roku tym wyjątkowym wyróżnieniem uhonorowano 6 osób z Podkarpacia. W gronie laureatów znaleźli się też regionaliści z Lubaczowa i Roztocza Południowego.

Uroczystość wręczenia nagrody honorowej IPN „Świadek Historii” podkarpackim laureatom XI edycji wydarzenia odbyła się w przedostatnim tygodniu listopada, w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie.

Odznaczenia wręczył wyróżnionym wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma, podkreślając, że sukces IPN po 20 latach działalności jest też ich sukcesem.

– To wy pracujecie na to, abyśmy mogli skutecznie dotrzeć ze swoimi pomysłami. Owszem, wiele rzeczy nie udałoby się wam zrobić, gdyby nie pomoc IPN. Ale powiem w drugą stronę. Wiele rzeczy nie dałoby się nam zdziałać, gdyby nie pomoc z Państwa strony. Chciałbym raz jeszcze powiedzieć, że[paywall] nasze osiągnięcia są waszymi osiągnięciami – zwrócił się do laureatów nagrody.

Na scenie rzeszowskiego WDK wyróżnienia z rąk M. Szpytmy odebrali: Barbara Krystyna Janczura, Tomasz Róg, Mariusz Skiba, Michał Jan Stręk, Magdalena Szczepańska oraz w imieniu śp. Franciszka Kotuli – Wanda Tarnawska. Jak wspomnieliśmy, w gronie uhonorowanych są regionaliści z Lubaczowa i Roztocza Południowego.

Lubaczowianie na straży historii

Barbara Krystyna Janczura to lubaczowianka (ur. 5 grudnia 1957 roku). Jest córką i wnuczką sybiraków wywiezionych do Kazachstanu i wnuczką przedwojennego policjanta Wojciecha Mielnika deportowanego na Kołymę, późniejszego żołnierza Armii Polskiej w ZSRS gen. Władysława Andersa.

Pełni funkcję wiceprezesa Terenowego Koła Związku Sybiraków w Lubaczowie, jest też członkiem zarządu jarosławskiego oddziału, a także autorką bloga, na którym informuje o działalności lubaczowskiego koła i zamieszcza wiersze pisane przez sybiraków i dla sybiraków, jak również wspomnienia z zesłania. Prowadzi działalność edukacyjną, spotykając się regularnie z młodzieżą ze szkół powiatu lubaczowskiego. Jest także autorką książek o zesłaniu.

W Lubaczowie urodził się również Tomasz Róg (1 lutego 1980 r.) – historyk, regionalista, kolekcjoner pamiątek z powiatu lubaczowskiego i Kresów Wschodnich RP, pomysłodawca i redaktor „Cieszanowskich Zeszytów Regionalnych”.

Na co dzień uczy historii w Szkole Podstawowej w Cieszanowie i jest dokumentalistą w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Cieszanowie. Pełni funkcję przewodniczącego Koła Polskiego Towarzystwa Historycznego w Cieszanowie. W ciągu kilkunastu lat swojej działalności zgromadził wiele relacji świadków historii, a część z nich została zamieszczona na portalu Archiwum Społeczne Gminy Cieszanów.

T. Róg aktywnie współpracuje z rzeszowskim Oddziałem IPN. Bierze też czynny udział w pracach zespołu badającego relacje polsko-ukraińskie na terenach dzisiejszego Podkarpacia i wydaje poświęcone nim publikacje.

Oddana Narolszczyźnie

Uhonorowaną przez IPN osobowością z Roztocza jest także Magdalena Szczepańska (ur. 13 lipca 1977 r. w Tomaszowie Lubelskim) – założycielka i prezes Stowarzyszenia „Ocalić od zapomnienia”.

Zajmuje się ono upamiętnianiem osób, wydarzeń, rocznic i miejsc pamięci związanych z działalnością konspiracji niepodległościowej na Narolszczyźnie, a także kultywowaniem lokalnych tradycji.

Jak czytamy w publikacji IPN poświęconej tegorocznym laureatom nagrody, Magdalenie Szczepańskiej, przy współudziale innych osób, udało się zorganizować wiele przedsięwzięć upamiętniających działalność AK i Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” na pograniczu ziemi tomaszowskiej i lubaczowskiej, choćby projekt „Śladami kompanii „Narol” czy uroczystości z okazji 80. rocznicy powstania kompanii AK „Narol”, której częścią było odsłonięcie na rynku w Narolu muralu i tablicy pamiątkowej.

Wydaje też publikacje na temat działalności konspiracji niepodległościowej na Narolszczyźnie.

W uroczystości wręczenia nagród wzięli udział m.in.: burmistrz Narola Grzegorz Dominik oraz burmistrz Cieszanowa Zdzisław Zadworny.