Co jest ważne w fotografii?

Zaczęło się od tego, że Barbara Caillot-Dubus, wnuczka Adama Czartoryskiego i Jadwigi ze Stadnickich Czartoryskiej, odziedziczyła archiwum dokumentów i fotografii rodzinnych. Zbiór będący historią przedwojennej arystokracji i ziemiaństwa. Dla nas tym ciekawszy, że dotyczy naszych terenów – Pełkiń, Jarosławia, Lwowa, Nawojowej, Szczawnicy.

Barbara Caillot-Dubus wspólnie z historykiem Marcinem Brzezińskim opracowali zbiory i stworzyli fotograficzną opowieść, która przybrała formę książki zatytułowanej Adam i Jadwiga Czartoryscy – Fotografie i Wspomnienia. Powstała też wystawa Photo classeur Adama i Jadwigi Czartoryskich, którą od ubiegłego tygodnia można oglądnąć w jarosławskim Muzeum Kamienica Orsettich.

Reprodukcja jednego ze zdjęć z wypadku ciężarowego chevroleta na drodze pod Rykami w maju 1928 roku.

Jej wnuczka, Barbara Caillot-Dubus, która jest artystką fotografikiem, wspomina, że kiedy pokazywała babci swoje zdjęcia, babcia nie mówiła o tym, co widzi na obrazku, ale o tym, co czuje, jakie to ma znaczenie w szerszym kontekście i jakie niesie przesłanie. Czyli o tym, co jest najważniejsze w fotografii. Jadwiga nie rozstawała się z aparatem i fotografowała wszystko. Nie tylko sceny z życia rodzinnego, ale również portrety, martwą naturę, kwiaty i pejzaże. Dla mnie najcenniejsze są jednak fotografie o charakterze reporterskim. Na przykład fotoreportaż z pożaru lasu w Głuszynie w czerwcu 1939 roku albo z wypadku ciężarowego chevroleta na drodze pod Rykami w maju 1928 roku. Z pojedynczych zdjęć na uwagę zasługuje to pokazujące część rodziny Czartoryskich, wychodzącą ze schronu wybudowanego na terenie pałacu w Pełkiniach, tuż po bombardowaniu we wrześniu 1939 roku. Znam historię polskiej fotografii, ale przyznam, że nie natknąłem się jeszcze na fotografię reportażową z okresu międzywojennego zrobioną przez kobietę. Nie tylko gatunek fotografii zaskakuje w wydaniu Jadwigi Czartoryskiej, ale, co chyba najważniejsze, jej sposób patrzenia na świat, wybór kadru, kąt ujęcia, a więc wszystko, co decyduje o tym, czy fotografia jest sztuką.